دیسکوپاتی کمر چیست و راه‌های تشخیص دقیق آن کدامند؟

کمر بخش مهمی از ستون فقرات است که وزن بالاتنه را تحمل می‌کند و نقش اصلی در حرکت، تعادل و انجام فعالیت‌های روزمره دارد. مهره‌های کمری به کمک دیسک‌ها به هم متصل شده‌اند تا فشارهای وارده را جذب کنند و حرکت نرم و انعطاف‌پذیر بدن امکان‌پذیر شود. دیسکوپاتی کمر به وضعیتی گفته می‌شود که در آن یکی یا چند دیسک بین مهره‌های کمری دچار آسیب یا فرسایش می‌شوند.
دیسک‌ها ساختاری ژله‌ای دارند که مانند ضربه‌گیر عمل می‌کنند. با افزایش سن، کاهش آب دیسک، فشارهای مداوم یا حرکات نادرست، این دیسک‌ها ضعیف شده و خاصیت طبیعی خود را از دست می‌دهند. این تغییرات می‌تواند باعث درد کمر یا انتشار درد به پاها شود.
دیسکوپاتی کمر معمولاً به‌تدریج ایجاد می‌شود و نتیجه مجموعه‌ای از عوامل مانند نشستن‌های طولانی، بلند کردن اجسام سنگین به روش نادرست، اضافه‌وزن، کم‌تحرکی و حتی زمینه ژنتیکی است. تحقیقات علمی نشان داده‌اند که سبک زندگی نادرست و فشارهای مداوم روی ستون فقرات، مهم‌ترین نقش را در بروز این مشکل دارند. به همین دلیل پیشگیری و اصلاح عادات روزمره اهمیت زیادی دارد.

اگر به دنبال بهترین جراح دیسک در خراسان رضوی هستید با توجه به تجربه بالا و نتایج موفق درمانی نام دکتر سید مصطفی احمدی همواره در میان گزینه‌های عالی مطرح می‌شود.

علائم دیسکوپاتی کمر معمولاً به‌صورت تدریجی ظاهر می‌شوند و در ابتدا ممکن است خفیف و قابل‌تحمل باشند، اما با گذشت زمان شدت پیدا کنند. شناخت این نشانه‌ها اهمیت زیادی دارد. چون بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند باعث پیشرفت بیماری و بروز آسیب‌های جدی‌تر به اعصاب شود.
علائم دیسکوپاتی کمر که نباید نادیده گرفته شوند عبارت‌اند از:

درد مداوم در ناحیه کمر

شایع‌ترین علامت دیسکوپاتی درد عمقی و آزاردهنده در قسمت پایین کمر است که معمولاً با نشستن طولانی یا ایستادن بدتر می‌شود.

انتشار درد به باسن و پاها

زمانی که دیسک به ریشه‌های عصبی فشار وارد کند درد از کمر به باسن، ران یا حتی ساق پا منتشر می‌شود که به آن درد سیاتیکی می‌گویند.

بی‌حسی یا گزگز پاها

فشار دیسک آسیب‌دیده روی اعصاب می‌تواند باعث احساس مورمور شدن، گزگز یا بی‌حسی در پاها یا انگشتان پا شود.

ضعف عضلات پا

در موارد پیشرفته، پیام‌های عصبی به‌درستی منتقل نمی‌شوند و فرد احساس ضعف در پاها یا خستگی زودرس هنگام راه رفتن دارد.

افزایش درد هنگام خم شدن یا بلند کردن اجسام

حرکاتی مثل خم شدن به جلو یا برداشتن وسایل سنگین فشار بیشتری به دیسک‌ها وارد می‌کند و درد را تشدید می‌کند.

درد هنگام نشستن طولانی‌مدت

نشستن طولانی به‌خصوص روی صندلی‌های نامناسب، فشار مستقیم روی دیسک‌ها ایجاد کرده و علائم را پررنگ‌تر می‌کند.

کاهش انعطاف‌پذیری کمر

فرد ممکن است احساس خشکی یا محدودیت حرکت در کمر داشته باشد و نتواند به‌راحتی بچرخد یا خم شود.

درد شبانه یا هنگام استراحت

برخلاف تصور، برخی افراد در حالت استراحت یا هنگام خواب هم درد را تجربه می‌کنند که نشان‌دهنده درگیری جدی‌تر دیسک است.

بدتر شدن درد با سرفه یا عطسه

افزایش ناگهانی فشار داخل شکم هنگام سرفه یا عطسه می‌تواند درد کمر و پا را تشدید کند.

اختلال در راه رفتن یا تعادل

در مراحل شدید، فشار روی اعصاب باعث ناپایداری در راه رفتن یا احساس عدم تعادل می‌شود که نیاز به بررسی پزشکی فوری دارد.
اگر هرکدام از این علائم به‌طور مداوم وجود داشته باشد یا شدت آن‌ها رو به افزایش باشد، مراجعه به پزشک متخصص برای تشخیص دقیق و جلوگیری از پیشرفت بیماری ضروری است.

تشخیص این عارضه معمولاً با بررسی دقیق علائم و معاینه بالینی توسط پزشک آغاز می‌شود. پزشک با پرسیدن سوالاتی درباره محل درد، شدت آن، زمان شروع علائم و عواملی که درد را بدتر یا بهتر می‌کنند دید کلی از وضعیت بیمار به دست می‌آورد. سپس با معاینه ستون فقرات، قدرت عضلات، حس پاها و واکنش‌های عصبی بررسی می‌شود تا مشخص شود آیا دیسک به اعصاب فشار وارد کرده است یا نه. روش‌های علمی و اثبات‌شده تشخیص دیسکوپاتی کمر را می‌توان بطور زیر نام برد:

معاینه فیزیکی و عصبی: بررسی دامنه حرکتی کمر، قدرت عضلات پا و وجود بی‌حسی یا ضعف.

تصویربرداری با MRI:دقیق‌ترین روش برای مشاهده دیسک‌ها، میزان آسیب و فشار روی اعصاب که امروزه استاندارد طلایی تشخیص محسوب می‌شود.

سی‌تی‌اسکن :در برخی موارد برای بررسی دقیق‌تر ساختار استخوان‌ها و دیسک‌ها از آن استفاده می‌شود.

عکس ساده رادیولوژی: برای رد مشکلاتی مانند شکستگی یا انحراف ستون فقرات به کار می‌رود. (هرچند دیسک را مستقیم نشان نمی‌دهد)

نوار عصب و عضله (EMG): در صورت وجود ضعف یا بی‌حسی شدید برای بررسی میزان آسیب عصبی انجام می‌شود.

اما چه زمانی باید برای آسیب دیسک کمری به پزشک مراجعه کرد؟ اگر درد کمر بیش از چند هفته ادامه داشته باشد یا به‌تدریج شدیدتر شود مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین در صورت انتشار درد به پاها، بی‌حسی، گزگز، ضعف عضلانی، اختلال در راه رفتن یا درد شدید شبانه نباید مراجعه را به تأخیر انداخت. در موارد نادر اما مهم اگر فرد دچار بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع شود یا درد به‌صورت ناگهانی و بسیار شدید ظاهر شود مراجعه فوری به پزشک متخصص الزامی است زیرا این علائم می‌توانند نشانه فشار جدی روی اعصاب باشند.

دیسکوپاتی کمر یکی از شایع‌ترین مشکلات ستون فقرات است که به دلیل آسیب یا فرسایش دیسک‌ها ایجاد می‌شود. این عارضه می‌تواند با درد کمر، انتشار درد به پاها، بی‌حسی یا ضعف عضلانی همراه باشد. تشخیص صحیح دیسکوپاتی کمر بر پایه شرح حال دقیق بیمار، معاینه بالینی و استفاده هدفمند از تصویربرداری به‌ویژه MRI انجام می‌شود. توجه به علائم هشداردهنده و مراجعه به‌موقع به پزشک متخصص نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری و انتخاب درمان مناسب دارد.
دکتر احمدی از پزشکان شناخته‌شده در حوزه جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات است. ایشان با سال‌ها تجربه در تشخیص و درمان بیماری‌های پیچیده سیستم عصبی توانسته‌اند اعتماد بیماران زیادی را جلب کنند. تمرکز اصلی فعالیت حرفه‌ای او بر درمان دیسک‌های کمر و گردن تومورهای مغز و ستون فقرات ضایعات عروقی مغز ناهنجاری‌های مادرزادی سیستم عصبی و اصلاح انحرافات ستون فقرات است. دقت بالا در تشخیص انتخاب روش درمان مناسب و توجه ویژه به شرایط هر بیمار باعث شده است دکتر سید مصطفی احمدی به‌عنوان بهترین جراح مغز و اعصاب در خراسان رضوی شناخته شود.


منابع
physio-pedia.com
radiologyassistant.nl