آیا بیرون‌زدگی دیسک کمر باعث فلج شدن می‌شود؟

بسیاری از بیماران با شنیدن تشخیص «بیرون‌زدگی دیسک کمر» اولین سؤالی که می‌پرسند این است: آیا ممکن است فلج شوم؟ پاسخ کوتاه این است: در اغلب موارد خیر، اما در شرایط خاص، تأخیر در درمان می‌تواند خطرناک باشد.
بیرون زدگی دیسک کمر یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که می‌تواند موجب درد و ناتوانی در حرکت فرد شود. این حالت زمانی رخ می‌دهد که یکی از دیسک‌های موجود در ستون فقرات به بیرون از محل طبیعی خود رانده می‌شود. فلج به معنای از دست دادن کامل توانایی حرکت در بخش‌هایی از بدن است. این وضعیت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که اعصاب به طور کامل تحت فشار قرار گیرند یا قطع شوند. در صورت بروز فتق دیسک کمر و فشاری که به اعصاب وارد می‌شود احتمال آسیب دائمی به این اعصاب وجود دارد. در موارد شدید ممکن است فرد دچار فلج شود به ویژه اگر فشاری که بر عصب وارد می‌شود به مدت طولانی ادامه یابد یا شدت آن بسیار زیاد باشد.
مواردی که احتمال فلج را افزایش می‌دهند:
فشار شدید بر روی اعصاب خاص: اگر دیسک بیرون زده بر عصب‌های کنترل‌کننده حرکت پاها یا اندام‌ها فشار بیاورد می‌تواند باعث فلج شود.
ناتوانی در درمان به موقع: در صورتی که فتق دیسک کمر درمان نشود و فشار به عصب‌ها ادامه یابد آسیب‌های جدی‌تری مانند فلج ممکن است به وجود آید.
آسیب به اعصاب نخاعی: در برخی از موارد فتق دیسک کمر می‌تواند به نخاع آسیب رسانده و باعث فلج شود.

بیرون زدگی دیسک کمر می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند که بسته به شدت آسیب و محل آن متفاوت است. برخی از رایج‌ترین علائم عبارتند از:
درد شدید کمر: درد معمولاً در ناحیه پایین کمر شروع می‌شود و ممکن است به پاها منتقل شود.
درد عصبی (سیاتیک): احساس درد تیر کشنده که از کمر به پاها، به خصوص پشت ران یا ساق پا منتشر می‌شود.
بی‌حسی یا سوزش: احساس بی‌حسی، سوزش یا گزگز در پاها یا قسمت‌های دیگر بدن.
ضعف عضلانی: به ویژه در پاها، که می‌تواند راه رفتن یا بلند کردن اجسام را دشوار کند.
اختلال در حرکات: مشکل در خم شدن، ایستادن یا چرخاندن بدن به دلیل درد یا محدودیت حرکت.
درد در زمان تغییر وضعیت: درد ممکن است هنگام نشستن، ایستادن یا بلند شدن بدتر شود.
ناتوانی در بلند کردن اشیاء سنگین: به دلیل ضعف در عضلات کمر یا پاها، فرد ممکن است نتواند اجسام سنگین را بلند کند.

برای تشخیص بیرون زدگی دیسک کمر پزشکان معمولاً از روش‌های مختلف تصویربرداری استفاده می‌کنند از جمله:
معاینه بالینی: پزشک با بررسی علائم و وضعیت حرکت کمر علل اولیه فتق دیسک کمر را بررسی می‌کند.
رادیوگرافی (X-ray): این روش به شناسایی مشکلات استخوانی مانند شکستگی کمک می‌کند اما قادر به نمایش فتق دیسک کمر نیست.
MRI: دقیق‌ترین روش تصویربرداری است که محل و شدت بیرون زدگی دیسک و فشار آن بر اعصاب را نشان می‌دهد.
سی‌تی‌اسکن: برای بررسی جزئیات ساختار استخوانی و شناسایی مشکلات مربوط به دیسک استفاده می‌شود.
تست‌های عصبی (EMG): با اندازه‌گیری فعالیت عضلات و اعصاب آسیب به اعصاب ناشی از فتق دیسک کمر را بررسی می‌کند.
میلوگرام: تصویربرداری با ماده حاجب که می‌تواند فشار به اعصاب و آسیب‌های نخاعی ناشی از فتق دیسک کمر را نشان دهد.
آزمایش‌های خون: در برخی موارد برای رد کردن عفونت یا التهاب‌های دیگر که ممکن است به درد کمر مرتبط باشند آزمایش خون انجام می‌شود.
انتخاب پزشک متخصص در درمان بیرون‌زدگی دیسک کمر اهمیت زیادی دارد. اگر علائم شدید باشد یا خطر فلج وجود داشته باشد مراجعه به بهترین جراح دیسک در خراسان رضوی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ سلامت ستون فقرات و بازگشت به زندگی عادی داشته باشد. تجربه و مهارت جراح به همراه استفاده از روش‌های نوین تشخیصی و درمانی احتمال موفقیت عمل و بهبود بیماران را به میزان زیادی افزایش می‌دهد.

بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع
بی‌حسی ناحیه بین دو پا (Saddle anesthesia)
ضعف پیشرونده پا
درد شدید همراه با ناتوانی در راه رفتن

درمان‌های غیرجراحی

استراحت کوتاه‌مدت: در مراحل اولیه استراحت کوتاه‌مدت می‌تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. اما استراحت طولانی‌مدت توصیه نمی‌شود.
داروهای ضد درد و ضد التهاب: داروهایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن به کاهش درد و التهاب ناشی از بیرون زدگی دیسک کمک می‌کنند.
فیزیوتراپی: تمرینات فیزیوتراپی می‌توانند به تقویت عضلات کمر و بهبود وضعیت بدن کمک کنند که از فشار بیشتر به دیسک و اعصاب جلوگیری می‌کند.
تزریق استروئید: در مواردی که درد شدید است تزریق داروهای استروئیدی به ناحیه آسیب‌دیده می‌تواند التهاب و درد را کاهش دهد.
کمربندهای پشتی: استفاده از کمربند حمایتی برای کاهش فشار بر دیسک‌ها و تسکین درد ممکن است در برخی موارد مفید باشد.
طب سوزنی: برخی افراد از طب سوزنی برای کاهش درد و تسکین التهاب استفاده می‌کنند.
ماساژ درمانی: ماساژ می‌تواند به کاهش تنش عضلانی و بهبود گردش خون در ناحیه کمر کمک کند.

درمان‌های جراحی

اگر درمان‌های غیرجراحی نتوانند به کاهش درد یا بهبود وضعیت کمک کنند یا اگر علائمی مانند فلج یا ضعف عضلانی پیشرفت کند جراحی ممکن است ضروری باشد:
دیسمکتومی: این روش جراحی شامل برداشتن قسمتی از دیسک بیرون زده است که به اعصاب فشار می‌آورد. این عمل می‌تواند فشار را کاهش دهد و درد را تسکین بخشد.
فیوژن ستون فقرات: در برخی موارد برای تثبیت دو مهره آسیب‌دیده پزشک ممکن است از این روش استفاده کند تا حرکت ستون فقرات کاهش یابد و از درد جلوگیری شود.
جراحی لیزری: این روش برای برداشتن بخش کوچکی از دیسک بیرون زده با استفاده از لیزر است اما تنها در شرایط خاص و برای برخی بیماران مناسب است.

پیشگیری از فتق دیسک کمر به رعایت برخی نکات و اصلاح عادات روزمره بستگی دارد. با انجام تغییرات ساده در سبک زندگی و توجه به وضعیت بدن می‌توان خطر ابتلا به این مشکل را کاهش داد:
حفظ وضعیت صحیح بدن: در زمان نشستن از صندلی مناسب استفاده کنید پاها روی زمین باشند و هنگام ایستادن وزن بدن را بین دو پا تقسیم کنید.
بلند کردن اجسام درست: همیشه از زانو خم شوید و کمر را صاف نگه دارید تا فشار به ستون فقرات وارد نشود.
تقویت عضلات کمر و شکم: ورزش‌های منظم مانند پیاده‌روی، شنا و تمرینات شکم و کمر باعث کاهش فشار روی دیسک‌ها می‌شوند.
یوگا و پیلاتس: این تمرین‌ها انعطاف‌پذیری و قدرت عضلات را افزایش داده و به بهبود وضعیت بدن کمک می‌کنند.
حفظ وزن سالم: اضافه وزن باعث فشار بیشتر بر ستون فقرات می‌شود؛ تغذیه سالم و ورزش راهکار اصلی کنترل وزن است.
اجتناب از فعالیت‌های پرخطر: از بلند کردن اجسام سنگین یا انجام ورزش‌هایی که فشار زیاد به کمر وارد می‌کنند خودداری کنید.
استراحت و مراقبت از کمر: از ایستادن یا نشستن طولانی پرهیز کنید و هر نیم ساعت حرکت کنید همچنین از تشک و بالش مناسب استفاده کنید.
پرهیز از سیگار: سیگار گردش خون دیسک‌ها را کاهش داده و احتمال فتق دیسک کمر را بیشتر می‌کند.

بیرون زدگی دیسک کمر یک مشکل شایع است که می‌تواند باعث درد شدید، ضعف عضلانی و در موارد نادر فلج شود. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که دیسک‌های بین مهره‌ای از جای خود جابه‌جا شده و به اعصاب فشار وارد می‌کنند. در حالی که بیشتر افراد با درمان‌های غیرجراحی مانند استراحت، دارو و فیزیوتراپی بهبود می‌یابند در موارد شدیدتر ممکن است نیاز به جراحی باشد. برای پیشگیری از فتق دیسک کمر، رعایت اصول صحیح نشستن، ایستادن و بلند کردن اجسام، تقویت عضلات کمر و شکم و حفظ وزن سالم ضروری است.
فتق دیسک کمر اگرچه یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است، اما تشخیص به موقع و درمان اصولی می‌تواند از عوارض جدی مانند فلج جلوگیری کند. کلینیک دکتر سید مصطفی احمدی بهترین جراح مغز و اعصاب در سبزوار با بهره‌گیری از روش‌های نوین تشخیصی مانند MRI و سی‌تی‌اسکن، و همچنین درمان‌های متنوع غیرجراحی و جراحی، در کنار بیماران قرار دارد تا بهترین مسیر درمانی را متناسب با شرایط هر فرد انتخاب کند. رعایت توصیه‌های پیشگیرانه، مراجعه سریع در صورت مشاهده علائم هشداردهنده و دریافت مشاوره تخصصی، کلید حفظ سلامت ستون فقرات و کیفیت زندگی است. برای دریافت نوبت مشاوره می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت اقدام کنید یا با شماره 05144267075 تماس بگیرید.

منابع
miamineurosciencecenter.com
drkevinpauza.com
www.ncbi.nlm.nih.gov


آخرین به‌روزرسانی: زمستان ۱۴۰۴ – بر اساس جدیدترین منابع نوروسرجری