بعد از سکته مغزی چه اتفاقی در بدن می افتد؟

سکته مغزی یک رویداد مغزی ناگهانی است که خون‌رسانی به بخشی از مغز را قطع یا دچار خونریزی می‌کند. پیامدها فقط محدود به همان لحظه نیست. بدن و ذهن در روزها و ماه‌های بعد وارد مراحلی از التهاب و ترمیم و سازگاری می‌شوند. شناخت این مراحل کمک می‌کند علائم را بهتر بفهمیم و برای توان‌بخشی برنامه‌ریزی کنیم. این عارضه یکی از مهم‌ترین و شایع‌ترین مشکلات مغزی است که می‌تواند در چند دقیقه زندگی فرد را تغییر دهد. زمانی که جریان خون به بخشی از مغز قطع یا کاهش پیدا می‌کند، سلول‌های مغزی آن ناحیه به سرعت دچار کمبود اکسیژن می‌شوند و اگر درمان فوری انجام نشود آسیب مغزی دائمی رخ می‌دهد.

انسداد رگ خونی مغز

پاره شدن رگ خونی مغز (خونریزی در مغز)

مرحله اول: آسیب اولیه مغز

مرحله دوم: واکنش التهابی و آسیب ثانویه

مرحله سوم: اختلال در عملکرد بدن

مرحله چهارم: شروع بهبودی مغز

مرحله پنجم: سازگاری بلندمدت

شناخت علائم بسیار مهم است زیرا درمان مؤثر فقط در چند ساعت اول پس از بروز علائم ممکن است. هر چه مراجعه به اورژانس زودتر انجام شود احتمال بهبودی بیشتر است.
ضعف یا بی‌حسی ناگهانی در یک سمت بدن: اگر فرد ناگهان در صورت و بازو یا پای خود (معمولاً در یک سمت بدن) احساس بی‌حسی یا ناتوانی کند می‌تواند نشانه سکته باشد.
اختلال در گفتار یا درک صحبت دیگران: تپق زدن و ناتوانی در صحبت کردن یا نشنیدن درست حرف‌ها از علائم رایج سکته مغزی است.
تاری یا کاهش ناگهانی دید: ممکن است در یک چشم یا هر دو چشم تاری و دوبینی یا از دست دادن ناگهانی بینایی رخ دهد.
سردرد شدید و ناگهانی بدون علت مشخص: سردردی که به‌طور ناگهانی و با شدت زیاد آغاز می‌شود (مخصوصاً همراه با تهوع یا گیجی) می‌تواند نشانه سکته هموراژیک باشد.
سرگیجه، عدم تعادل یا اختلال در راه رفتن: سکته ممکن است باعث بی‌ثباتی، افتادن ناگهانی یا از دست دادن هماهنگی حرکات شود.
گیجی یا کاهش سطح هوشیاری: برخی بیماران دچار گیجی، ناتوانی در تمرکز یا حتی بیهوشی کوتاه‌مدت می‌شوند.

فشار خون بالا: اصلی‌ترین عامل سکته مغزی است؛ فشار زیاد باعث آسیب به رگ‌های مغز و در نهایت پارگی یا انسداد آن‌ها می‌شود.
دیابت: قند خون بالا به دیواره رگ‌ها آسیب می‌زند و احتمال تشکیل لخته و انسداد جریان خون به مغز را افزایش می‌دهد.
کلسترول بالا: افزایش چربی خون موجب رسوب چربی در عروق و کاهش جریان خون به مغز می‌شود که زمینه‌ساز سکته ایسکمیک است.
سیگار و قلیان: نیکوتین باعث تنگی رگ‌ها، افزایش فشار خون و کاهش اکسیژن خون می‌شود و خطر سکته را دو برابر می‌کند.
اضافه وزن و کم‌تحرکی: چاقی با افزایش فشار خون، چربی و قند خون همراه است و کم‌تحرکی روند آسیب به عروق را تسریع می‌کند.
مصرف زیاد نمک و چربی: رژیم غذایی ناسالم باعث بالا رفتن فشار و کلسترول می‌شود و سلامت عروق مغزی را به خطر می‌اندازد.
استرس و اضطراب مزمن: استرس مداوم فشار خون و ضربان قلب را بالا می‌برد و در درازمدت بر عملکرد عروق مغز تأثیر منفی می‌گذارد.
مصرف الکل و مواد مخدر: الکل و مواد محرک باعث افزایش ناگهانی فشار خون و آسیب به رگ‌های مغزی می‌شوند.
سابقه خانوادگی و افزایش سن: افرادی که سابقه خانوادگی سکته دارند یا بالای ۵۵ سال هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
بیماری‌های قلبی: اختلالات ریتم قلب مانند فیبریلاسیون دهلیزی باعث ایجاد لخته در قلب می‌شود که ممکن است به مغز برسد.

فلج یا ضعف عضلانی: معمولاً در یک سمت بدن رخ می‌دهد و باعث کاهش قدرت حرکتی و تعادل می‌شود.
اختلال گفتار و زبان: بیمار ممکن است در صحبت کردن و درک جملات یا نوشتن دچار مشکل شود.
اختلال حافظه و تمرکز: کاهش توانایی یادگیری و تصمیم‌گیری و تمرکز در کارهای روزمره شایع است.
افسردگی و تغییرات خلق: اضطراب، گریه یا خنده بی‌دلیل و کاهش انگیزه از مشکلات روحی پس از سکته‌اند.
اختلال بلع (دیسفاژی): بلع غذا یا مایعات دشوار می‌شود و خطر ورود آن‌ها به ریه وجود دارد.
مشکلات بینایی: تاری دید، دوبینی یا از دست دادن بخشی از میدان بینایی ممکن است رخ دهد.
اختلال در احساسات و درک فضا: بیمار ممکن است سمت آسیب‌دیده بدن خود را نادیده بگیرد یا موقعیت اجسام را درست تشخیص ندهد.
تشنج: در برخی موارد فعالیت غیرطبیعی مغزی پس از سکته باعث بروز تشنج می‌شود.
درد یا سوزش مزمن: برخی بیماران در ناحیه فلج احساس درد، سوزن‌سوزن شدن یا سوزش دارند.
خستگی شدید: احساس خستگی دائمی حتی پس از خواب یا استراحت کافی بسیار شایع است.